Türkiye Cumhuriyeti

Londra Başkonsolosluğu

Bilgi Notları

Türkiye - Birleşik Krallık İlişkileri, 23.01.2017

Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ilişkilerin 400 yılın üzerinde tarihe dayanan uzun bir geçmişi bulunmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde düzenli diplomatik ilişki tesis edilen ilk ülkeler arasında yer alan Birleşik Krallık’ın Osmanlı İmparatorluğu nezdinde atadığı ilk Büyükelçisi William Harborne, 1583 yılında İstanbul’a gitmiş; Yusuf Agâh Efendi ise 1793 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nun Londra Büyükelçisi olarak göreve başlamıştır. 

Birleşik Krallık’la siyasi ilişkilerin olumlu bir mecrada seyrettiğini söylemek mümkündür. 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında ülkemizle dayanışma içinde hareket eden Birleşik Krallık, ülkemizi Birleşik Krallık'ın ulusal ve ekonomik güvenliği açısından önemli bir aktör olarak görmektedir. 

NATO bünyesinde 65 yıldır Müttefik olan Türkiye ve Birleşik Krallık, ikili ilişkilerin her alanda geliştirilmesi yönünde ortak siyasi iradeye sahiptirler. Bu doğrultuda bir yol haritası teşkil eden ve dönemin Başbakanı David Cameron’ın 2010 yılının Temmuz ayında Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yenilenen “Stratejik Ortaklık Belgesi” uyarınca ikili işbirliği alanları geniş bir yelpazede çeşitlenmeye devam etmektedir. 

Kendisi AB’den ayrılacak olmakla birlikte Türkiye’nin AB üyeliğine destek vermeye devam eden Birleşik Krallık’la bölgesel ve uluslararası birçok sorunun çözümünde de benzer yaklaşımlar paylaşılmakta, bu sorunların çözümüne yönelik düzenli görüş alışverişi yapılmaktadır.   

İkili siyasi ilişkilerin sahip olduğu bu genel tablo içinde, ekonomik ve ticari ilişkiler de dinamik bir şekilde gelişmeye devam etmektedir. Birleşik Krallık, dış ticaretimizde fazla verdiğimiz ender gelişmiş ülkelerden biridir. İkili dış ticaret dengesi 2001 yılından bu yana ülkemiz lehine seyretmektedir. 2009 yılında 9,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen ticaret hacmi, 2014 yılında 15,8 milyar dolar (ihracat: 9.914 milyar dolar, ithalat: 5.932 milyar dolar) olarak, 2015 yılında  16 milyar 106 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.  2016 ticaret hacmi 16,5 milyar Dolar civarındadır. 

Ekonomi Bakanımız Sayın Nihat Zeybekci, 8-9 Eylül 2016 tarihlerinde Birleşik Krallık’ı ziyaret etmiş olup, bu ziyaret sırasında “Brexit’’ sonrası dönemde ikili ticari ilişkilerin şekillendirilmesine dönük çalışmalara başlanması kararı alınmıştır. 

İki ülke ekonomi bakanlarının eşbaşkanlığında  yılda bir kez toplanan Ekonomi ve Ticaret Ortaklık Komitesi (JETCO), önde gelen ikili ticaret mekanizması olarak ticari ve ekonomik ilişkilerin ilerletilmesine katkıda bulunmaya devam etmektedir.  

Dünyanın en büyük dış yatırımcılarından olan ve yüksek teknolojide ön plana çıkan Birleşik Krallık halihazırda Türkiye’deki en büyük yatırımcılardan biri konumundadır. Aralarında BP, Vodafone, Tesco, HSBC gibi dev şirketlerin de bulunduğu 2.930 İngiliz sermayeli firma, Türkiye’de faaliyet göstermektedir. 2002-2016 Haziran döneminde Birleşik Krallık’tan ülkemize yapılan doğrudan yatırım miktarı, 8 milyar 822 milyon Dolar olarak gerçekleşmiştir. İngiliz yatırımcıları ülkemizde özellikle sağlık sektörü, üçüncü havalimanı projesi, İstanbul’un uluslararası finans merkezine dönüştürülmesi projesi kapsamında finans sektöründeki işbirliğiyle yakından ilgilenmektedir.  

Türkiye’nin dünyanın ilk 10 ekonomisi içine girme yolundaki 2023 vizyonu, başta altyapı alanında olmak üzere, Birleşik Krallık açısından cazip yatırım fırsatları sunmaya devam etmektedir. İngiliz yatırımcıların özellikle savunma sanayi, sağlık ve nükleer enerji alanındaki yatırım projeleri ve büyük altyapı projelerine ilgi duydukları bilinmektedir.  

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası verilerine göre, halen, Türkiye’de yerleşik kişilerce Birleşik Krallık’ta kurulmuş firma sayısı 90 civarındadır. 2002-2016 Haziran döneminde Türkiye’den Birleşik Krallık’a yapılan doğrudan yatırımın miktarı, 1.4 milyar Dolar civarındadır.


Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren Türk firmaları ise genellikle beyaz eşya, gıda, tekstil, inşaat malzemeleri, turizm, denizcilik, güneş enerjisi sistemleri, halı, perde, ahşap, gayrimenkul yatırımları, web temelli veri üretimi, danışmanlık, kara-deniz ve hava yolu nakliyesi, aksesuar, gemi acenteliği, ayakkabı, lokanta işletmeciliği, doğal taş, granit sektörlerinde faaliyet göstermektedirler. 


Altı yıl önce oluşturulan “Türkiye-İngiltere Tatlıdil Forumu” da ikili ilişkileri geliştirmeye dönük bir sosyal forum olarak faaliyet göstermektedir. Bu forum kapsamında iş sahipleri, siyasi şahsiyetler, akademik çevrelerden gelen katılımcılar, basın mensupları, sanat, kültür ve diğer alanlardan gelen katılımcılar iki gün boyunca gayrıresmi bir ortamda siyaset, ekonomi, dış politika, iş olanakları gibi birçok güncel konuda sohbet ve fikir alış-verişinde bulunabilmektedirler. Forumun 11-13 Mart 2016 tarihlerinde Bath şehrinde düzenlenen beşinci toplantısına Başbakan Yardımcımız Mehmet Şimşek ile Sayın Bakanımız iştirak etmişlerdir.